Gezondheid: meer dan alleen afwezigheid van ziekte

Onderzoeker en voormalig huisarts Machteld Huber vroeg aan ruim 2.000 mensen wat zij verstaan onder gezondheid. Wat blijkt? Het gaat mensen niet alleen om hun lichamelijke gezondheid. Ze vinden vooral een betekenisvol leven belangrijk.

Positieve gezondheid is het vermogen van mensen om veerkrachtig om te gaan met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven, en daarbij zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Positieve gezondheid spreekt mensen aan in hun kracht en kijkt daarbij naar zes deelgebieden:

  • Lichaamsfuncties – Ik voel me gezond en fit
  • Mentaal welbevinden – Ik voel me vrolijk
  • Zingeving – Ik heb vertrouwen in mijn eigen toekomst
  • Kwaliteit van leven – Ik geniet van mijn leven
  • Meedoen – Ik heb goed contact met andere mensen
  • Dagelijks leven – Ik kan goed voor mezelf zorgen

Iemand beoordeelt zelf hoe hij of zij scoort op deze gebieden en geeft dit weer in een zogenaamd spinnenwebmodel. Deze score kan de basis vormen voor een gesprek met een professional of iemand anders waar je je prettig bij voelt. Samen bekijk je op welke gebieden je beter kan en wil scoren. Waar word je blij van en wil je energie in stoppen?

“Patiënten die we voorheen niet genoeg konden bieden, kunnen we met positieve gezondheid toch verder helpen.”

De huisartsen van Huisartsenpraktijk Gennep passen sinds medio 2018 de Positieve gezondheidsmethode toe in hun praktijk. “Met succes”, aldus huisarts Titus Nijst. “Gezondheidsklachten zijn niet altijd lichamelijk. Klachten kunnen ook ontstaan door problemen op het sociaal-maatschappelijk vlak. In de woon/werk situatie of eenzaamheid bijvoorbeeld.  Met onze standaard aanpak kunnen we deze groep patiënten niet goed verder helpen. Als iemand steeds weer terugkomt met dezelfde onverklaarbare klachten, wordt het tijd om een ander gesprek te voeren. Het positieve gezondheidsmodel helpt ons en de patiënt hierbij. Samen maken we een inventarisatie van de zes deelgebieden van positieve gezondheid. Dit gesprek gaat dan niet zozeer over de ziekte, maar over de gezondheid van de patiënt. We kijken ook naar wat er wél goed gaat en wat de patiënt kan doen om dit te versterken, eventueel met ondersteuning vanuit het eigen netwerk of de welzijnsconsulenten van de gemeente.
Voor dit gesprek hadden we voorheen te weinig tijd, maar sinds een jaar hebben we de consulttijd uitgebreid van 10 naar 15 minuten. Hierin kunnen we de sociaal-maatschappelijke aspecten beter bespreken. Patiënten die we voorheen niet genoeg konden bieden, kunnen we met positieve gezondheid toch verder helpen. Daardoor  verbetert het welbevinden van de patiënt en heeft de huisarts meer werkplezier .”

“Eenzaamheid verkort de levensduur van mensen, nog meer dan roken, alcohol of obesitas.”

Dat het sociale aspect van gezondheid minstens zo belangrijk is als het fysieke aspect, benadrukt ook Hans-Peter Jung. Hij is een van de grondleggers van positieve gezondheid. “Eenzaamheid verkort de levensduur van mensen, nog meer dan roken, alcohol of obesitas.” Op 28 februari gaf hij een presentatie tijdens een netwerkbijeenkomst in Pica Mare voor alle zorgprofessionals uit de regio.

“Een uitgebreid netwerk is ontzettend belangrijk”, vertelt huisarts Titus Nijst. “Gelukkig gebeurt er al veel op dit gebied in gemeente Gennep, maar de hulpverleners weten elkaar niet altijd goed te vinden. Samenwerken begint met ontmoeten. Als wij concluderen dat iemand sociale ondersteuning nodig heeft, is het fijn om direct contact te kunnen leggen met organisaties, zoals Team Toegang van de gemeente of dorpsondersteuners. Ook verwijzen we graag naar het Genneps Initiatief, een website met een overzicht van initiatieven van inwoners, die zich voor elkaar en voor hun buurt inzetten. Het vraagt extra aandacht en inzet om positieve gezondheid gemeengoed te laten worden in de hele gemeente. Bijvoorbeeld ook in de thuiszorg en bij fysiotherapeuten, maar ook op scholen en sportclubs. Toch zijn er al diverse mooie initiatieven, zoals project Buurten, Keer Diabetes2 Om en Gennep Doet Mee.”